آشنایی با بافت فرش روستای جیریان در استان مرکزیآشنایی با بافت فرش روستای جیریان در استان مرکزی

فرش و گلیم

آرشیو

هنر گلیم بافی روستای دارستان سیرجان

گلیم سیرجان, گلیم بافی روستای دارستان سیرجان, مقاله درباره گلیم سیرجان گلیم سیرجان, گلیم بافی روستای دارستان سیرجان در این مطلب از ابرتازه ها...

آشنایی با بافت فرش روستای جیریان در استان مرکزی

در این مطلب از ابرتازه ها شما کاربران عزیز را با بافت فرش روستای جیریان در استان مرکزی آشنا کرده ایم. با ما همراه باشید و از این مطلب استفاده نمایید.

فرش دستباف ایرانی ٬ فرش روستای جیریان ٬ بافت فرش روستای جیریان

 فرش دستباف ایرانی ٬ بافت فرش روستای جیریان

در ۶۰ کیلومتری شهر اراک روستایی تاریخی وجود دارد که اگر چه همچون بسیاری روستاهای دیگر تماشایی و خوش آب‌وهواست، اما نامش به واسته دست‌بافته‌های زیبای ساکنانش در تمام ایران معروف شده است. دقت و تبحر فرش بافان روستای «جیریا» باعث شده در ۱۰۰ سال گذشته، محصول دستبافت آنها که با نام تجاری «ساروق» در بازار شناخته می‌شود. از انواع پرطرفدار فرش باشد.

تراکم بالای فرش جیریا یکی از ویژگی‌های مهم آن است. بیشتر این فرش‌ها در ۱۶۰ رج و گاه تا ۲۰۰ رج هم بافته می‌شود. این تراکم باعث شده که این فرش به نام «فرش آهنین» هم معروف شود. این سفتی و استحکام به حدی است که وقتی روی آن راه می‌روید، تفاوتش را با فرش‌های دستبافت دیگر کاملاً احساس می‌کنید.

این ویژگی عمر این فرش‌ها را هم بالا می‌برد؛ فرش‌هایی که علاوه بر استحکام، به دلیل نقش‌های متنوع و زیبای‌شان مثل مهرجو و شاه‌عباسی زینت‌بخش خانه‌های بسیار شده‌اند. بافت فرش جیریا را بیشتر زن و مردان بافنده با تجربه بر عهده دارند. بافندگانی که با رعایت اصول فنی و هنری، بافته دست‌شان محصول صادراتی درجه یک است.

فرش دستباف ایرانی ٬ فرش روستای جیریان ٬ بافت فرش روستای جیریان

فرش روستای جیریان ٬ بافت فرش روستای جیریان

چطور می‌بافند؟

بافته‌های تماشایی

تولیدکنندگان فرش جیریا مواد اولیه بافت فرش‌شان را از شهرستان قم تهیه می‌کنند؛ چون معتقدند خامه‌های فعلی موجود در بازار اراک کیفیت سابق را ندارند.

بافت‌ فرش جیریا همان مراحل بافت فرش‌های معمولی را دارد.

دار و چله‌کشی:

برای بافت قالی‌جیریا اول باید دار قالی برپا شود. دار قالی‌های جیریا، مثل بیشتر قالی‌های ایرانی، عمودی است. بعد از دار قالی‌ نوبت به «چله کشی» می‌رسد. چله‌کشی در واقع همان نصب تاروپودها روی دار است که نخ‌های پشمی یا ابریشمی روی آنها گره می‌خورد. چله‌کشی با توجه به ابعاد و رج شمار قالی انجام می‌شود و بنابراین برای هر نوع فرش متفاوت است.

کوجی بندی و هاف‌گذاری:

بعد از مرحله چله‌کشی نوبت به کوجی‌بندی یا کجوبندی می‌رسد. کجو وسیله‌ای چوبی یا فلزی است که از آغاز تا پایان بافت قالی بر روی دار باقی می‌ماند که برای نظم دادن به تارها و برای جدا کردن تارهای زیروروی قالی استفاده می‌شود. بعد از کوجی‌بندی نوبت هاف‌گذاری می‌رسد. هاف‌ میله‌ای کمتر از کوجی است که آن هم روی دار نصب می‌شود و با عقب و جلو بردن هاف ‌چله‌ها جابه‌جا می‌شوند.

زنجیره‌بافی:

بعد از کوجی‌بندی و هاف‌گذاری، نوبت به زنجیره‌بافی می‌رسد زنجیره‌بافی با یک رشته نخ در اول و آخر دار قالی انجام می‌شود تا بعد از اتمام بافت، فرش از هم گسیخته و پاره نشود.

بافت فرش:

بعد از تمام این مراحل نوبت به بافت فرش می‌شود که تمام آنها براساس نقشه انجام می‌شود. بافندگان فرش جیریا در استان مرکزی معتقدند برای بافت این فرش باید حتماً از نقشه‌های اصیل قالی استفاده شود.

فرش دستباف ایرانی ٬ فرش روستای جیریان ٬ بافت فرش روستای جیریان

تراکم بالای فرش جیریا یکی از ویژگی‌های مهم آن است 

چه بخریم؟

ساروق و پشتی

فرش جیریا انواع مختلفی دارد و بیشتر براساس اندازه و نقش نام‌گذاری می‌شود.

در انتخاب محصولات جیریا، هم می‌توانید سراغ قالی بروید و هم پشتی.

با نقش و نگار جیریا

نقش‌ها:

فرش جیریا، نقش‌های مختلفی دارد که از معروف‌ترین آنها با نام لچک ترنج، مهرجو، شاه‌عباسی، دسته‌گلی، تک‌بته و مرغ ماهی‌خوار شناخته می‌شود. این نقشه‌ها توسط هنرمندان خبره طراحی می‌شود.

شش متری:

بزرگ‌ترین اندازه فرش‌های جیریایی، قالیچه‌های شش متری است که در اندازه‌های ۳۱۲ و ۲۰۸ سانتیمتر بافته می‌شوند.

خرک:

کوچک‌ترین فرش این منطقه به «خرک» معروف است که در اندازه‌های ۱۳۶ در ۶۴ سانتیمتر بافته می‌شود. این نوع فرش را بعضی با نام «زرچارک» هم می‌شناسند.

ذرع‌‌ونیم:

«ذرع‌ونیم» فرشی است که توسط جیریایی‌ها در قطعات ۱۵۶ تا ۱۰۴ سانتیمتر بافته می‌شود و در قطع همان قالیچه‌های معمولی است.

دو زرعی:

قالی‌های دو ذرعی هم در اندازه ۲۰۸ متر در ۱۳۵ سانتیمتر بافته می‌شوند. این فرش، کمی از قالیچه‌های معمولی بزرگ‌ترند و در کنار فرش‌های ذرع و نیمی محبوب‌ترین قالی‌های جیریایی هستند. قیمت انواع قالی و فرش‌های جیریا بسته به اندازه آنها متفاوت است و البته قطعاً قیمت مواد اولیه تهیه آن، در قیمت نهایی فرش تأثیرگذار است. قیمت این فرش‌ها از ۱۵ میلیون تومان شروع شده و تا ۴۰ میلیون تومان هم در بازار معامله می‌شوند.

پشتی:

علاوه بر عنوان این قالی‌ها، پشتی‌های جیریایی هم محبوبیت خودشان را دارند. پشتی‌های جیریایی به صورت جفتی بافته شده و به فروش می‌رسند که بیشتر در اندازه‌های ۸۰ در ۶۰ می‌‌توانید آنها را تهیه کنید که به طور متوسط قیمت هر جفت آنها در بازار بالای ۳۰۰ هزار تومان است.

منبع: rasekhoon.net

بستن تبلیغ
بستن تبلیغ