نحوه انتخاب اسامی سوره های قرآننحوه انتخاب اسامی سوره های قرآن

مطالب مذهبی

آرشیو

آیا دلتنگ شدن اموات صحت دارد؟

دعا برای ارامش اموات, دعای اموات, دلتنگ شدن اموات دعا برای ارامش اموات, دلتنگ شدن اموات در این مطلب از ابرتازه ها درباره دلتنگ شدن...

اسامی سوره های قرآن, اسم سوره های قرآن, انتخاب اسامی سوره های قرآن

اسامی سوره های قرآن, اسم سوره های قرآن, انتخاب اسامی سوره های قرآن

اسامی سوره های قرآن, اسم سوره های قرآن

در این مطلب از ابرتازه ها درباره انتخاب اسامی سوره های قرآن توضیحاتی را بیان می نماییم. برای استفاده از این مطلب با ما همراه باشید.

چه کسی مقدار آیات یک سوره و نام سوره ها را معین کرده است؟ و به چه دلیلی این اسامی را معین کرده است؟

الف: تعیین مقدار آیات

تعیین مقدار آیات یک سوره توسط شخص نبی اکرم ـ صلی الله علیه و اله ـ صورت گرفته است یا به عبارتی امری توقیفی بوده و رأی و نظر صحابه در آن دخالت نداشته است.[۱]

طبق روایات وارده جبرئیل هرگاه فرود می آمد و آیاتی به همراه داشت موضع و جایگاه هر آیه ای را در سوره تعیین می کرد و آن‌گاه رسول خدا ـ صلی الله علیه و اله ـ آن را بر یارانش قرائت می کرد و به نویسندگان وحی فرمان می داد که آن را در جای خود بنگارند.[۲]

عثمان بن ابی العاص گوید: ما نزد رسول خدا ـ صلی الله علیه و اله ـ بودیم و دیدیم که دیدگان خود را بالا برده و سپس آن را در نقطه ای متمرکز کرد و پس از آن فرمود: جبرائیل هم اکنون بر من فرود آمد و گفت آیه:« إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإحْسَانِ وَإِیتَاءِ ذِی الْقُرْبَى وَیَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ وَالْبَغْیِ یَعِظُکُمْ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ[۳]؛ خداوند به عدل و احسان و بخشش به نزدیکان فرمان مى‏دهد؛ و از فحشا و منکر و ستم‏، نهى مى‏کند؛ خداوند به شما اندرز مى‏دهد، شاید متذکّر شوید!» را در این جایگاه از سوره قرار دهم.[۴] و مواردی دیگر از این احادیث و روایات وجود دارد که گویای مطالب فوق است.

در مورد سوره ها نیز تمام سوره ها جز سوره توبه با « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» شروع و با « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» سوره بعدی تمام می شد.

ب: تعیین نام سوره ها

هر سوره ای در قرآن کریم، همزمان با حیات رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ دارای نام و عنوان یا نام ها و عناوینی بوده است که از طریق وحی معین و مشخص گردید و به اصطلاح اسامی سوره ها نیز امری توقیفی و با صلاح دید شخص پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ  و به فرمان خدا نام گذاری شده است.[۵] و پس از وفات پیغمبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ در طی مرور زمان هر سوره و حتی بسیاری از آیات به خاطر خصوصیات و مزایا و یا اشتمال آن ها بر مسائل و موضوعات خاصی دارای عناوین و اسامی دیگر نیز گردید؛ که از جانب علماء به آن سور و آیات داده شد. مثلاً در فقه و اصول اسلامی بسیاری از آیات  دارای اسامی وعنوان های خاصی شدند که به عنوان نمونه می توان به چند مورد اشاره کرد:

آیه تطهیر، آیه نفی سبیل ، آیه نبأ و رکون و … .[۶]

ج: علل «نام» و تعیین محدوده سوره ها

۱ـ اعجاز قرآن: خداوند متعال  با مشخص کردن جایگاه آیات و سور آن و هم چنین بخش بخش کردن آن ها توسط رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ در مقابل معاندین قرآن ، از آن ها تقاضای آوردن سوره و یا سوره هایی مثل قرآن می نماید.

۲ ـ آسان کردن کار بر مردم و تشویق آنان بر یاد گرفتن و آموختن و حفظ کردن قرآن:  زیرا اگر قرآن کریم یک متن به هم پیوسته بود حفظ و فهمش دشوار می گشت و کار مشکل بود اما با مشخص شدن آیات و سوره ها و بخش بخش شدن،راحت تر می توان آن را حفظ کرد.

۳ ـ دلالت هر آیه و سوره ای بر موضوعات خاص : هر آیه و سوره ای بر موضوع سخن و محور کلام دلالت می کند، چون در هر آیه و سوره ای موضوع روشن است.

۴ ـ شادمانی قاری قرآن با پایان دادن سوره ای : چون قاری و خواننده  سوره ای ، سوره  یا بابی از کتاب را به پایان برده و دیگری را آغاز کند شادمان‌تر و خرسندتر می گردد و بر تحصیل بقیه آن بیش‌تر برانگیخته می شود[۷] و دوست دارد که بیش‌تر بخواند و استفاده کند. بدین جهت قرآن به اجزایی تقسیم شده است.

پی نوشت ها:
[۱]. معرفت، محمد هادی، علوم قرآن، قم، انتشارات مؤسسه فرهنگی انتشاراتی التمهید، ۱۳۷۸ ش، ص ۱۱۱ ؛ رامیار، محمود، تاریخ قرآن، تهران، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۹ ش، ص ۵۸۱٫
[۲]. ر.ک: رامیار، محمود، تاریخ قرآن، ص ۵۷۴٫
[۳]. نحل/ ۹۰٫
[۴].  حجّتی، محمد باقر، تاریخ قرآن، تهران، انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۶ ش، ص ۶۸٫
[۵]. ر.ک: معرفت، محمد هادی، علوم قرآن، ص ۱۱۲٫
[۶]. ر.ک: حجتی، سید محمد باقر، علوم قرآن، ص ۹۸٫
[۷]. ر.ک: رامیار، محمود، تاریخ قرآن، ص ۵۸۰٫

منبع: andisheqom.com

انتخاب اسامی سوره های قرآن

بستن تبلیغ
بستن تبلیغ