آداب و رسوم قدیمی مردم استان كهگيلويه و بويراحمد
خانه » فرهنگ و هنر » فرهنگ، آداب و رسوم » آداب و رسوم قدیمی مردم استان کهگیلویه و بویراحمد

آداب و رسوم قدیمی مردم استان کهگیلویه و بویراحمد

آداب و رسوم قدیمی مردم استان کهگیلویه و بویراحمد

آداب و رسوم مردم یاسوج, پیمانهای عشایری, رسوم خاص مردم استان کهگیلویه و بویراحمد

در این مطلب از ابرتازه ها درباره آداب و رسوم قدیمی مردم استان کهگیلویه و بویراحمد توضیحاتی بیان می نماییم. برای استفاده از این مطلب با ما همراه باشید.

رسوم خاص مردم استان کهگیلویه و بویراحمد, آداب و رسوم قدیمی مردم استان کهگیلویه و بویراحمد

رسوم خاص مردم استان کهگیلویه و بویراحمد, آداب و رسوم قدیمی مردم استان کهگیلویه و بویراحمد

سال نو ( نوروز باستانی ) :

سال نو بنابر اعتقادات قومی منطقه سرآغازی است برای از بین برد کینه و گرایش به صلح و آشتی . در قدیم ریش سفیدان قوم با خانواده وابسته به دیدار سران و کدخدایان خود می رفتند و هدایایی از جمله محصولات آن روز با خود می بردند و امروزه هم معمولاً به دیدار همدیگر می روند و بعضاً هدایایی برای همدیگر می برند و مراسم پذیرایی و جشن دارند و یک مورد که از قدیم تاکنون وجود داشته این است که در این روز معمولاً مردم به سراغ کسانی که سوگوار هستند و کسی را از دست داده اند می روند و سعی می کنند که لباس سیاه آنها را تعویض کرده و جای آن لباس سفید یا رنگی به تن آنها بپوشانند و آنها را از حالت عزا در آورند که این کار را در اصطلاح محلی « پند شکنی » می گویند .

چاله گرم کنون:

سنتی است که فقیر و غنی یک روز مانده به عید نوروز به منظور گرم نگه داشتن اجاق خانه و برکت و پایداری سفره صاحب خانه ، غذایی گرم و لذیذ با بهترین نوع غذای محلی می پزند تا همه اهل خانه از آن بخورند که این را به اصطلاح « چاله گرم کنون » گویند .

پیمانهای عشایری :

احترام گذاردن به پیمان میان همه تیره های عشایری لازم اجرااست و شخصاً پیمان شکن در جامعه انگشت نما و خوار و بی اعتبار می شود . بطور خاص در گذشته در موقع جنگ و اختلافات محلی و ایلی احترام گذاشتن به پیمان ضرورت داشت .

سوگواری مذهبی :

مردم استان به خاطر شیعه بودن ، تعصب خاصی نسبت به اعیاد و سوگواریهای امام حسین (ع) نشان می دهند و معمولاً عزاداری با شروع ماه محرم آغاز و در شب های تاسوعا و عاشورا به اوج خود می رسد . تا این سالهای اخیر عزاداران از اول شب تا صبح شب عاشورا به عزاداری و سینه زنی می پرداختند و این عزاداری به صورت ساده با کمک افراد خیر با صرف چای ، پخت برنج محلی و نیز گندم برشته برگزار می شد . ولی متأسفانه این نوع عزاداری ساده جای خود را به عزاداری با تشریفات و با رنگ و بوی مدرن داده است .

این خاکسپاری و برپایی مراسم عزاداری برای متوفی :

پیش از مرگ چنان که گمان به مردن بیمار داشته باشند خویشاوندان و نزدیکان او شبانه روز به دیدن او می آیند و از طرفی از میهمانان و دیدار کنندگان او پذیرایی می شود و معمولاً در شب چند نفری بر بالین او بیدار می مانند و پس از مرگ همه فامیل دور و نزدیک را از مرگ او آگاه می سازند که در مراسم تشیع و تدفین شرکت کنند .

حتما بخوانید:  آشنایی با آداب و رسوم مردم همدان در ماه رمضان

در قدیم معمولاً شخص مرده را در تابوت گذاشته و برای غسل ، کنار چشمه یا رودخانه می بردند  . ( الان هم کم و بیش در روستاهایی که غسالخانه موجود نباشد همینطور است ) و پس از مراسم غسل او را به قبرستان می بردند و قبری که از همزمان با غسل توسط عده ای دیگر از اهالی آماده شده بود ، دفن می شد و پس از خاکسپاری مراسم عزاداری سه روز ، هفته و چهل برگزار می کردند و با ادای احترام بر فقدان او سوگواری می نمودند .

برحسب عادات و رسوم عشایر در مرگ افراد عادی طوایف سوگواری نسبتاً ساده است و معمولاً افراد طوایف نزدیک و آشنا و خانواده و فامیل نزدیک مرده شرکت دارند و این عده بنابر سنت محلی بر مزار متوفی گرد می شوند و شیون و زاری می کنند و پس از برپایی مراسم هفته و پذیرایی مختصر از شرکت کنندگان و فاتحه خوانی مراسم سوگواری به پایان می رسد.

لازم به یادآوری است که تا این اواخر پذیرایی شامل صرف ناهار و شام بصورت گسترده با هزینه بالا از طرف صاحبان عزا بود که خوشبختانه امروزه این تشریفات کم و بیش برداشته شده و معمولاً با دادن چای و شربت به دیدار کنندگان هفته عزا به پایان می رسد .

با این حال نکته دیگر که یادآوری آن ضروری به نظر  می رسد این است که در گذشته با وجود جوانب منفی عزاداری قدیمی ، تشیع جنازه متوفی خیلی ساده و بدون تکلف انجام می گرفت ولی امروزه متأسفانه تشیع جنازه با تکلف ها و زرق و برق های قابل توجه چون ایجاد زنجیره طولانی ماشین های رنگارنگ و گوناگون مدرن آنهم در خیابان های شهر  صورت می گیرد که شاید این هم ناشی از تأثیر غیر مستقیم مدرنیسم در استان است .

خیرات مردگان :

رسم است که برای آمرزش مردگان از پنجمین تا هفتمین روز به عید نوروز مانده خانواده های سوگوار شیر برنج ، حلوای خرما ، پلو و گوشت می پزند و خانه به خانه تقسیم می کنند و آن را خیرات نیمه برات می گویند . تقسیم پختنیها توسط افراد خردسال انجام می شود و فاتحه خوانی و آمرزش طلبی از مقاصد این کار است .

رسوم خاص مردم استان کهگیلویه و بویراحمد, آداب و رسوم قدیمی مردم استان کهگیلویه و بویراحمد

رسوم خاص مردم استان کهگیلویه و بویراحمد, آداب و رسوم قدیمی مردم استان کهگیلویه و بویراحمد

کمک و یاری :

کمک افراد به هم در گذشته به صورت های گوناگون به عمل می آمد . اگر کسی خانه اش آتش می گرفت و قادر به بازسازی آن نبود و نیازی به کمک و مساعدت بستگان داشت ، مردم و ابسته و هم طایفه به او در ساختن خانه کمک می کردند . اگر کسی در اثر بیماری یا ناتوانی و فقر و یا جهات دیگر نمی توانست کشته آبی یا دیمی به موعد درو کند ، مردم طایفه او دسته جمعی به کمک او می شتافتند و محصول او را جمع آوری می کردند و پس از کوبیدن آن را به انبار « گندم » آن شخص می بردند .

حتما بخوانید:  آشنایی با آداب و رسوم مردم دیواندره در ماه رمضان

موقع نشا کردن برنج که در اصطلاح محلی بویراحمد « کلکی » و میان مردم کهگیلویه « تولکی » گفته می شود ، همه به یکدیگر کمک می کردند ، و در زراعت های کوتاه بهاره و زمستانه و عروسی ها و عزاداری ها ، همین نوع کمک ها اعمال می شده است .

در کارهای خانه سازی ، کشاورزی ، باغداری و حتی در هنگام ییلاق و قشلاق رفتن هر طایفه موظف به انجام دادن کارهای کسان ناتوان  خود می باشد و کدخدایان ، ریش سفیدان طوایف در همیاری ها مشوق و پاسدار این سنت بوده اند . و این مراسم با علاقمندی خاص برادری ایلی بدون آنکه مزدی دریافت شود و یا منتی برطرف « دیگر » گذارده شود به حکم وظیفه و نهاد قومی انجام می شده است ۸- مهمانداری :

از سنت های نیک که هنوز باقی است مهمانداری و مهمانوازی است . در گذشته این سنت به اندازه ی گرامی بود که حتی اگر وضع زندگی عشایر صاحب خانه رونق خوبی نداشت و مجموع اعضای خانواده صاحب خانه بر روی یک گلیم یا گبه مو زیر یک لحاف می خوابیدند ، مرد مهمان در کنار مرد خانه و زن مهمان در کنار زن خانه می خوابید و خوراکی بهتر از خوراک معمولی اهل خانه به او می دادند . متأسفانه با شکل گیری نظام جدید شهری این سنت به تدریج کاهش یافته و مهمانی های دوستانه به سبک شهری جایگزین آن سنت والای گذشته شده است . لیکن آثار نیک این رسم هنوز هم در ایلات دور افتاده از شهر پایدار و مورد احترام است .

کمک به آسیب دیدگان :

کمک کردن از رسوم قدیمی و ممتاز این سرزمین است ، خصوصاً در حوادث آتش سوزی و غارت و دامادی و غیره . مردم هر طایفه در صورت تقاضای کمک از سوی خانه سوخته گان و فراخور شأن و مقام ایلی خود کمک هایی از قببل قالی ، گلیم ، لحاف ، نمد و دیگر اثاث می دهند . همچنین در مورد غارت شدگان که به اصطلاح محلی « مرده مال » گفته می شود و وسایل خانگی داده می شود و یا اگر گله و احشام غارت شده باشد مشابه آن گاو و گوسفند به غارت شده تحویل می شود . کلیه این کمک ها بلاعوض و رایگان و به حکم وابستگی ایلی و خویشاوندی ضروری است .

منبع:yasouj.irib.ir


امتیاز 4.50 ( 2 رای )
اشتراک گذاری مطلب

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراح قالب : پارس تمز

Copyright abartazeha.COM© 2017 - Allrights Reserved.

بستن تبلیغ
بستن تبلیغ
×